BASIN AÇIKLAMASI

Dersim, Alevi inancının yol, erkân ve ahlak anlayışının yüzyıllardır yaşatıldığı; rızalığın esas, gönül kırmanın ise en büyük kusur sayıldığı kadim bir coğrafyadır. Bu topraklarda Alevilik; yalnızca bir inanç değil, toplumsal yaşamın vicdanı, ortak aklı ve birlikte yaşama kültürünün temelidir.

Ancak son dönemlerde Alevilik inancı üzerinden yeni tanımlar üretmeye, yolun özünü ve tarihsel birikimini dar kalıplara hapsetmeye yönelik yaklaşımların arttığı gözlemlenmektedir. Alevilik; kişisel yorumlarla yeniden tanımlanabilecek bir alan değil, yüzyılların süzgecinden geçmiş yol erkânı, rızalık anlayışı ve kolektif hafızası olan bir inançtır. Bu nedenle Alevi yoluna dair her söz ve her uygulama, yolun özüne ve toplumsal vicdana uygun olmak zorundadır.

Son günlerde ilimizde yaşanan ve Hacı Bektaş Veli Kültürünü Yayma ve Yardımlaşma Derneği Tunceli Cemevi seçimli genel kurulunda ortaya çıkan sert tartışmalar, gerilimler ve kamuoyuna yansıyan görüntüler hepimizi derinden üzmüştür. Öncelikle önemle belirtmek isteriz ki; bu olaylar cem erkânı sırasında yaşanmamış,

Cem erkânı ve inanç hizmetleri bu yaşananların tamamen dışındadır ve tenzih edilmelidir.

Ancak söz konusu genel kurulun Cemevi mekânında yapılmış olması, yaşananların toplumsal ve inançsal etkisini büyütmüştür. Çünkü Cemevleri; yalnızca fiziki yapılar değil, Alevi yolunda edep, erkân ve rızalık kültürünün simgesidir. Bu nedenle bu mekânlarda yürütülen her türlü idari ve örgütsel faaliyetin, yol ahlakına uygun bir dil ve tutumla gerçekleştirilmesi zorunludur.

Bu noktada altı özellikle çizilmelidir ki; dernek yönetimini oluşturmak başka, Cemevine dede seçmek bambaşka bir konudur. Alevi inancında dedelik; seçimle, oyla ya da idari tasarrufla belirlenen bir makam değildir. Dedelik, yol erkân içinde, ocak geleneği ve inançsal rızalık esasına göre belirlenir. Yolun rehberleri olan dedeler, Alevi inancının kendi iç hukuku ve erkânı doğrultusunda tayin edilmelidir. İdari yapılar, inanç alanına müdahale edemez; yol erkânı, yönetim anlayışının gölgesinde bırakılamaz.

Alevi yolunda;

İkrâr, Hak yoluna verilen bilinçli sözdür.

Rızalık, tüm kararların temelidir.

Edep ve erkân, çatışmanın değil ortak aklın yoludur.

Dar, başkasını yargılama değil, kişinin kendisiyle yüzleşmesidir.

Bu çerçevede önemli bir başka husus da şudur:

İl merkezinde yalnızca bir adet Cemevi bulunmaktadır. Yaklaşık 141 kayıtlı üyenin bulunduğu bu yapıda, genel kurula katılan sınırlı sayıdaki üyenin hem dernek yönetimini hem de fiilen inanç önderliği tartışmalarını belirler hale gelmesi; katılımcılık, şeffaflık ve demokrasi açısından olduğu kadar, Alevi yolunun rızalık ilkesine de aykırıdır. Yolumuzda ötekileştirme yoktur; kin, nefret ve dışlama yoktur. Yolumuzda rızalık, açıklık ve gönül birliği vardır.

Ne var ki; uzun süredir dernek üyeliklerinin dar bir çerçevede tutulduğu, Cemevine üye olmak isteyen birçok yurttaşın bu haktan mahrum bırakıldığı, üyelikten düşürmelerle dışlayıcı bir anlayışın oluştuğu yönündeki eleştiriler kamuoyunda güçlü bir karşılık bulmaktadır. Bu durum; temsil krizine, güvensizliğe ve gerilimlere zemin hazırlamaktadır.

Yakın tarihte inanç merkezlerimizden biri olan Düzgün Baba’da yaşanan ve iki hemşehrimizin hayatını kaybettiği acı olay, Alevi toplumu açısından derin bir travma yaratmıştır. Bu tür olaylar; ne Alevi inancına, ne yol erkânına, ne de Dersim’in toplumsal hafızasına yakışmaktadır. İnanç merkezlerinin daraltıcı, dışlayıcı ve kapalı yapılar haline gelmesi; toplumsal fay hatlarını derinleştirmekte, rızalık zeminini zedelemektedir.

Cemevleri; cenaze erkânı ve hayır yemeği verilen mekânlar olmanın ötesinde, inanç eğitiminin, yol bilgisinin, toplumsal dayanışmanın, gençlerin ve kadınların yol ile buluşmasının merkezleri olmalıdır. Cemevine üye olmak isteyen her yurttaş, ibadet hakkı çerçevesinde özgürce bu mekânlara erişebilmeli, en demokratik, katılımcı ve çoğulcu yöntemlerle temsiliyetini belirleyebilmelidir. İnanç alanı; dava dosyalarının, mahkeme koridorlarının konusu olmaktan çıkarılmalı; yolun özü doğrultusunda hizmet üreten bir yapıya kavuşturulmalıdır.

Hayır yemeği ve lokma, Alevi yolunda paylaşmanın ve rızalığın sembolüdür. Hayır hizmetlerinin ticari kaygılarla değil, toplumsal dayanışmayı esas alan bir anlayışla yürütülmesi temel bir yol ilkesidir.

Bizler aşağıda imzası bulunan meslek odaları ve sivil toplum kuruluşları olarak; yaşanan süreci kişileri hedef almadan, ilkesel, yapıcı ve onarıcı bir anlayışla ele alıyoruz. Ortak çağrımız şudur:

Dernek yapısı katılımcı demokrasiye uygun biçimde yeniden düzenlenmelidir.

Üyelik süreçleri şeffaf, kapsayıcı ve erişilebilir hale getirilmelidir.

İnanç hizmetleri ile idari yapılar birbirinden ayrılmalı; yol erkânı kendi iç hukuku içinde korunmalıdır.

Cemevleri, her türlü kişisel çıkar ve dar örgütsel anlayıştan uzak ve siyasetten üstün tutulmalıdır.

İnanç hizmetleri, hayır işleri ve yol erkânı en adil, en rızalıkçı biçimde yürütülmelidir.

Dersim halkının tarihinde dışlama değil, birlik vardır. Bu toprakların hafızasında kavga değil, rızalık vardır. Bugün bizlere düşen görev; bu kadim mirası tartışmalarla yıpratmak değil, kapsayıcı, şeffaf ve yol gösterici bir anlayışla geleceğe taşımaktır. Hakikat ve hakkaniyet tartışan, birbirine edep erkan çğretme anlsyışıyla varolan alevi toplumunun vicdanında bu genelkurul meşru değildir.

Bu sorumluluk bilinciyle, kamuoyuna saygıyla duyururuz.

Tunceli Barosu

Tunceli Esnaf ve Sanatkarlar Odası

Tunceli Ticaret ve Sanayi Odası

Tunceli Ziraat Odası

Tunceli TMMOB Temsilciliği

Tunceli Koyun Keçi Birliği Tunceli Arıcılar Birliği

Dersim Spor Kulübü

Tunceli Bedensel Engelliler Derneği

Dersim Akademi Spor Kulübü